wat is kurkuma
Expert: Jaap Gerrijts | 12 november 2022 | Leestijd: 8 minuten 

Wat is kurkuma?

Wat is kurkuma? De kans is groot dat je een potje kurkuma in je kruidenrekje hebt staan. Kurkuma is namelijk een populaire kleur- en smaakmaker die je aan vele gerechten kunt toevoegen. Wereldwijd is kurkuma bovendien zeer geliefd als ‘superfood’ en supplement dankzij de vele gezondheidsvoordelen. Het is mede daarom dat dit bijzondere kruid steeds meer aan populariteit wint.

Wat is kurkuma? En welke gezondheidsvoordelen heeft dit bijzondere kruid voor je? In dit uitgebreide artikel leggen we dat allemaal aan je uit. Lees je mee?!

Wat is kurkuma?

Kurkuma is een enorm populaire kruid die oorspronkelijk in India is ontdekt en daar al vele eeuwen word gebruikt. De specerij word in allerlei eten en drinken verwerkt vanwege de smaak en geneeskrachtige werking die het heeft. Er zijn vele studies gedaan naar de werking van kurkuma en in sommige gevallen is er aangetoond dat het een heilzame werking kan hebben op lichaam en geest.

Maar wat is kurkuma precies? Kurkuma is een wortelstok van de Curcuma longa plant die in Azië enorm populair is. Het word in allerlei eten gebruikt en men drinkt er ook thee van of mixt het met melk voor het slapen gaan. De specerij word al heel lang gebruikt in de traditionele geneeswijze genaamd Ayurveda.

In het westen is deze kruid nu ook populair geworden en het word veel verkocht als gemalen droge poeder. De wortel lijkt veel op gember en ze zijn ook familie van elkaar. Het grote verschil qua uiterlijk is dat kurkuma okergeel is van binnen en daarom word het ook wel geelwortel genoemd.

Overal ter wereld word deze wortel gebruikt voor verschillende doeleinden. 

India – Curry

Amerika – Supplementen

Thailand – Cosmetica

China – Kleurstof

Korea – Drinken

Maleisië – Desinfectie

Pakistan – Ontstekingsremmend

Japan – Thee

 

Kurkuma bied een goede ondersteuning voor het immuunsysteem en het bevat enorm veel vitamines en mineralen. Het bevat onder andere:

Mineralen: Calcium, magnesium, ijzer, kalium en zink

Vitamine: A, B1, B2, B3, B6, B12, C, D, E en K 

 

 

”Kurkuma wordt in Azië al eeuwenlang gebruikt als natuurlijke pijnstiller”

12 gezondheidsvoordelen van Kurkuma

Kurkuma staat er om bekend dat het allerlei voordelen voor de gezondheid heeft en wij gaan je precies vertellen waarvoor je deze kruid kunt gaan gebruiken. De kruid is niet alleen lekker in het eten, je kan het ook in de thee doen of er een pasta van maken en het op je huid smeren.

Wat zijn de voordelen van curcumine?

 • Het heeft krachtige antioxiderende eigenschappen

 • Het is een krachtige ontstekingsremmer

 • Het kan effectief zijn bij door inspanning veroorzaakte ontstekingen

 • Het kan helpen bij spierpijn

 • Het kan helpen bij inspanningsherstel

 • Het kan helpen bij artritis, artrose en reuma

 • Het kan helpen bij angst

 • Het is effectief gebleken bij het metabool syndroom

 • Het kan effectief zijn voor degeneratieve oogaandoeningen

 • Het kan helpen om insulineresistentie te voorkomen

 • Werkt als bloedverdunner

 • Verlaagt cholesterol

 

Hersenen

Kurkuma kan de plasticiteit in de hersenen verbeteren. Het vormen van nieuwe netwerken in je hersenen word hierdoor verbetert. Het word veel toegepast bij depressie en het is aangetoond dat het je geheugen en werkcapaciteit van de hersenen verbetert. Omdat het je stemming verbetert kan het een effectief middel zijn tegen depressie en studies hebben laten zien dat het hetzelfde effect kan hebben als het medicijn Prozac maar dan zonder de negatieve bijwerkingen. 

Hoe helpt curcumine bij depressie?

Curcumine verhoogt iets dat van de hersenen afgeleide neurotrofe factor (BDNF) wordt genoemd. BDNF verhoogt een eiwit dat neuronen helpt nieuwe verbindingen te maken.

Depressie, krimpen van de hippocampus en veel hersenaandoeningen zijn gekoppeld aan lage BDNF. Curcumine heeft ook het vermogen om serotonine en dopamine te verhogen. Deze neurotransmitters hebben direct invloed op je gevoel van geluk en tevredenheid.

 

Autofagie

Autofagie is een beschermende reactie die je lichaam gebruikt om cellen te laten overleven als er weinig voedingsstoffen aanwezig zijn. Het is een natuurlijk proces waarbij alleen de sterke cellen overleven. Kurkuma kan autofagie opwekken via twee verschillende paden in het lichaam. Kurkuma word vanwege deze reactie in Azië veel gebruikt door mensen met kanker. 

 

Omega 3

Kurkuma helpt je lichaam om beter gebruik te maken van omega 3 vetzuren die in planten zitten. Normaal gesproken kan het lichaam maar een paar procent omzetten in een actieve vorm en door het gebruik van kurkuma kan je ALA veel beter omzetten in DHA.

 

Mitochondrien

Mitochondriën zijn de energiefabriekjes in de lichaamscellen en verantwoordelijk voor vele processen. Kurkuma kan de biogenese van de mitochondriën versterken waardoor je meer aan kan maken en het lichaam beter functioneert en meer energie heeft. Studies hebben laten zien dat de combinatie van kurkuma en lichamelijke inspanning de aanmaak en werking van de mitochondriën verbetert.

 

Ontstekingsremmend

Overal in het lichaam komen kleine ontstekingen voor en kurkuma kan deze processen helpen verminderen. Een goed voorbeeld hiervan is gewrichtspijn. Hierbij worden verschillende stoffen aangemaakt die deze pijn en stijfheid verergeren en kurkuma gaat de aanmaak van deze stoffen tegen. 

Kurkuma kan een geweldig hulpmiddel zijn bij het prikkelbare darm syndroom, colitis ulcerosa, de ziekte van Crohn en andere soorten ontstekingsaandoeningen die de darmen aantasten.

Zowel dier- als mensstudies tonen aan dat een dagelijkse portie van 2 gram kurkuma voor het prikkelbare darm syndroom ontstekingen kan helpen verminderen. Curcumine remt twee enzymen die betrokken zijn bij de toename van ontstekingen genaamd COX2 en 5-LOX. Het vermindert ook pijn op dezelfde manier als aspirine en ibuprofen. Het voordeel is dat curcumine natuurlijk is en vrijwel geen bijwerkingen heeft.

 

Huid

in Azië word kurkuma ook gebruikt om op de huid te smeren en verschillende onderzoeken hebben positieve uitslagen aangetoond. Zo kan het de elasticiteit verbeteren en het werkt als antioxidant. Hierdoor kan het cel beschadiging van de huid vertragen. 

Daarnaast heeft de specerij antibacteriële eigenschappen waardoor het ook kan helpen bij huidziektes en ontstekingen. Pas wel op met het gebruik op de huid want sommige mensen zijn er allergisch voor en krijgen er een vervelende uitslag van.

3 krachtige fytonutriënten in kurkuma

Je zou denken dat warmte alle verbindingen zou vernietigen. Maar in het geval van bepaalde kruidengeneesmiddelen lijkt warmte bepaalde fytonutriënten juist te versterken. Een fytonutriënt is een bioactieve stof die van nature in planten voorkomt. 

Ze hebben een belangrijk gezondheidsbevorderend effect en deze zijn soms nog niet helemaal goed onderzocht waardoor het soms nog onduidelijk kan zijn wat de functie precies is. Kurkuma is enorm veel onderzocht want er zijn ruim 15000 studies naar de specerij gedaan. 

In deze studie zijn de volgende stoffen naar voren gekomen en ze werden verhit tot 180 graden Celcius voor 70 minuten. Men wilde kijken of de stoffen nog steeds een goed effect hadden na verhitting en tot hun grote verbazing was dat zo.

1) Ferculinezuur

 • Het is een antioxidant

 • Het helpt de huid te beschermen

 • Het helpt schade door de zon tegen te gaan

 

2) 4 vinylguaiacol

 • Het verbetert Nrf2 

Nrf2 verlaagt cellulaire stress en verhoogt het antioxidant afweermechanisme

 

3) Vanilline

 • Het is een antioxidant

 • Het is een ontstekingsremmer

 • Het is antimicrobieel

Bij deze studie ontdekten ze dat drie zeer krachtige antioxidanten niet alleen overleefden, maar ook werden versterkt door deze hitte. Dit wordt thermische degradatie genoemd. Het verhoogt de concentratie en verhoogt de oplosbaarheid van bepaalde fytonutriënten.

 

 

”Zwarte peper verhoogt de opname van curcumine met 2000%”

Opname van kurkuma

Een uitdaging van kurkuma is dat curcumine niet goed in het lichaam wordt opgenomen. Het is een in vet oplosbare stof en dit betekent dat je er niet veel van zult opnemen tenzij je het op een bepaalde manier inneemt.

Hoe kun je de opname van curcumine verhogen?

1) Neem het samen met piperine. Deze stof zit in zwarte peper. Dit is ook de reden dat ze bij curcumine supplementen vaak extra zwarte peper toevoegen zodat het beter opgenomen word. Zwarte peper verhoogt de opname van curcumine met maar liefst 2000%!

2) Neem het met vet. Omdat het een vet oplosbare stof is word het beter opgenomen wanneer je iets erbij eet waar vet in zit. Je kunt bijvoorbeeld 1 eetlepel curcuminepoeder met 1-2 eieren en 1 theelepel kokosolie vermengen en op deze manier een eitje bakken.

3) Verwarm het een beetje. Je kunt gedurende 10 minuten 1 eetlepel curcumine toe voegen aan 1 liter kokend water en het dan af laten koelen. Drink het mengsel binnen vier uur op. Ook bij warme melk, thee of in een gerecht kun je hetzelfde effect bereiken!

 

 

”Kurkuma is een veilig om te gebruiken”

Is kurkuma veilig?

Kurkuma is een veilig kruid om te gebruiken. Toch zijn er een paar punten waar je op moet letten. Neem niet te hoge doseringen in en probeer dagelijks niet meer dan 1000 microgram te consumeren. Wanneer je meer kurkuma gebruikt dan kun je last krijgen van slechte spijsvertering, diarree, misselijkheid of duizeligheid. 

Sommige mensen kunnen een allergische reactie krijgen wanneer ze het innemen of op de huid smeren. Men heeft dan last van allergische reacties in het lichaam of op de huid.

Bij hormoontherapie voor borstkanker en in combinatie met antikankermedicijnen zoals tamoxifen en ontstekingsremmers zoals sulfasalazine word het gebruik ook afgeraden. Gebruik je bloedverdunners of medicijnen die een suiker verlagend effect hebben neem dan eerst contact op met je arts voor je gebruik maakt van supplementen of hoge doseringen met kurkuma. 

Als je last hebt van galstenen of maagzuurproblemen dan word het gebruik ook afgeraden. Er is nog niet voldoende onderzoek gedaan naar het gebruik van kurkuma en zwangere vrouwen. Wees hier daarom voorzichtig mee en vermijd het gebruik van hoge doseringen of supplementen.

Tips:

1) Bewaar kurkuma altijd op een donkere plek zodat curcumine niet word afgebroken door licht

2) Combineer kurkuma altijd met groene thee, vet, zwarte peper of omega 3-vetzuren voor een goede opname 

3) Kurkuma word ook vaak gebruikt in de koffie, warme melk, kokosmelk, thee of een avocadosmoothie

4) Maak een pasta van kurkuma en water en smeer dit op de huid bij jeuk, insectenbeten en wondjes

Tot slot

Wat is kurkuma stond centraal in dit artikel. Gebruik je weleens kurkuma om je gerechten extra smaak te geven? Was je al bekend met de gezondheidsvoordelen van kurkuma? Ben je van plan dit bijzonder kruid meer toe te gaan passen in je gerechten omdat het je gezondheid bevordert? Wij vinden het fijn als je een reactie achterlaat onderaan deze pagina.

Als je dit artikel waardevol vindt voor je gezondheid en vitaliteit help dan mee dit te verspreiden door het te delen met je vrienden. Dit kan doormiddel van de social media knoppen. We zijn je zeer erkentelijk!

Anderen lezen ook

Waar zit magnesium in?

Kramp in de benen bij ouderen

Waar zit vitamine B12 in?

Bronnen:

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *