marjolein
Expert: Jaap Gerrijts | 20 december 2022 | Leestijd: 8 minuten

Marjolein

Marjolein wordt ook wel ‘worstkruid’ genoemd. Je vindt dit bijzondere kruid namelijk vaak terug in een gerecht met worst. Marjolein gaat ook goed samen met aardappelgerechten, vleesgerechten en gevogelte. Wist je dat marjolein al minstens tweeduizend jaar als geneeskruid gebruikt wordt? Het heeft vooral een goede reputatie op het gebied van ‘vrouwenkwalen’. 

Marjolein kent vele gezondheidsvoordelen. In dit uitgebreide artikel leggen we uit welke dat zijn en welke gezonde voedingsstoffen het kruid bevat. Lees je mee?!

Marjolein

Marjolein is een kruid die ook wel worstkruid of majoraan word genoemd. Als je niet bekend bent met marjolein dan ken je misschien zijn naaste neef oregano. Marjolein is een kruid met een zeer specifieke geschiedenis van culinair en medicinaal gebruik. De kruid wordt vaak aangetroffen in de vorm van marjoleinolie.

De plant komt oorspronkelijk uit het Middelandse Zeegebied en is al vele eeuwen populair in heel Europa. De kruid smaakt zachter en zoeter dan oregano en word veel gebruikt bij de bereiding van worsten. Of we het nu hebben over de verse of gedroogde versie, het kan worden toegevoegd aan vlees- en groentegerechten, stoofschotels en saladedressings.

Volgens de Griekse mythologie was Aphrodite de godin van de liefde een grote fan van deze kruid. Hij werd daarom speciaal gebruikt om liefdesdrankjes te maken. 

Het werd ook gebruikt voor de behandeling van spijsverteringsproblemen, duizeligheid, hoesten, loopneus, migraine, hoofdpijn, depressie, galblaasproblemen, zenuwpijn en verlamming.

Marjolein kan ook oraal worden ingenomen in een meer geconcentreerde medicinale vorm of in aromatherapie worden gebruikt als etherische olie. Het is aangetoond dat het inademen van etherische marjoleinolie het zenuwstelsel kalmeert. Het heeft ook een positieve invloed op het cardiovasculaire systeem omdat het de bloedstroom kan verbeteren en de bloeddruk helpen te verlagen.

 

 

”Marjolein word al eeuwen gebruikt vanwege haar medicinale eigenschappen”

6 gezondheidsvoordelen van Marjolein!

Marjolein word al vele eeuwen gebruikt vanwege de geneeskrachtige werking die het zou hebben. Studies hebben laten zien dat marjolein gezondheidsvoordelen kan bieden aan mensen die lijden aan spijsverteringsproblemen, diabetes, hormonale onevenwichtigheden en maagzweren.

Het gebruik van geconcentreerde etherische olie van marjolein in aromatherapie heeft aangetoond dat het gunstig is voor het zenuwstelsel en het cardiovasculaire systeem. Het is dan ook een veel gebruikte natuurlijk kruid tegen pijn, stress, angst, spanning, spierspanning, hoge bloeddruk en hartproblemen.

Om je een idee te geven wat deze bijzonder plant allemaal kan doen hebben we een overzicht voor je gemaakt.

 

1) Hormonen

Marjolein staat in de traditionele geneeskunde bekend om zijn vermogen om de menstruatiecyclus te reguleren en de hormonale balans te herstellen. Veel vrouwen hebben te maken met een hormonale onbalans en dit kruid kan je helpen om normale en gezonde hormoonspiegels te behouden.

Of het nu gaat om menstruatiepijn, symptomen van PMS of de menopauze, Marjolein kan verlichting bieden voor vrouwen van alle leeftijden.

Er is aangetoond dat de kruid kan worden gebruikt om de menstruatie op gang te brengen. Het wordt ook gebruikt door moeders die borstvoeding geven om de productie van moedermelk te bevorderen.

Polycysteus ovariumsyndroom en onvruchtbaarheid zijn andere belangrijke problemen met hormonale onbalans waarvan is aangetoond dat deze kruid jan helpen klachten te verminderen.

In een onderzoek werden de effecten van marjoleinthee op het hormonale profiel van vrouwen met PCOS in een gerandomiseerde, dubbelblinde, placebogecontroleerde studie bekeken. De resultaten van de studie onthulden de positieve effecten van de thee op het hormonale profiel van vrouwen met PCOS. Thee met marjolein verbeterde de insulinegevoeligheid en verlaagde de niveaus van bijnierandrogenen bij deze vrouwen. Dit is erg belangrijk omdat een teveel aan androgenen bij veel vrouwen in de vruchtbare leeftijd aan de basis ligt van de hormonale onbalans.

 

2) Spijsvertering

Het eten van marjolein kan de spijsvertering helpen verbeteren. Alleen al de geur ervan kan de speekselklieren stimuleren en dit helpt bij de directe vertering van voedsel dat in je mond plaatsvindt.

Studies hebben laten zien dat de verbindingen belangrijke ontstekingsremmende en maag beschermende effecten hebben. De extracten van het kruid helpen bij het verteren van je maaltijden door de beweging van de darmen te stimuleren.

Als je last hebt van spijsverteringsproblemen zoals:

• Maagkramp

• Diarree

• Constipatie

• Winderigheid

• Misselijkheid

Dan kan een kop thee met marjolein en munt helpen bij het verlichten van deze symptomen. Je kunt ook proberen om de kruid aan je maaltijd toe te voegen zodat op deze manier de spijsvertering gestimuleerd word.

 

3) Diabetes type 2

In Nederland zijn er ruim een miljoen mensen met diabetes type 2. Een gezond dieet samen met een gezonde levensstijl is één van de beste manieren is om diabetes te voorkomen en te beheersen.

Verschillende onderzoeken hebben aangetoond dat marjolein een plant is die thuishoort in het arsenaal tegen diabetes. 

Onderzoekers ontdekten namelijk dat gedroogde marjolein samen met Mexicaanse oregano en rozemarijn, werken als een superieure remmer van het enzym dat bekend staat als eiwittyrosinefosfatase 1B. Bovendien waren marjolein uit de kas, extracten van Mexicaanse oregano en rozemarijn de beste remmers van dipeptidylpeptidase IV.

Dit is een hele belangrijke bevinding, aangezien de vermindering of eliminatie van PTP1B en DPP-IV de insulinesignalering en insulinetolerantie kan helpen verbeteren. Zowel verse als gedroogde marjolein kan helpen bij het vermogen van het lichaam om de bloedsuikerspiegel goed te reguleren te verbeteren.

 

4) Het Brein, het hart en het vaatstelsel

Marjolein kan ingezet worden als natuurlijke remedie voor mensen met een hoog risico of die lijden aan symptomen van hoge bloeddruk en hartproblemen. De kruid bevat van nature veel antioxidanten en is hierdoor uitstekend voor het cardiovasculaire systeem en  het hele lichaam.

Het is ook effectief bij het verwijden en ontspannen van de bloedvaten. Dit vergemakkelijkt de doorstroming van het bloed en helpt de bloeddruk verlagen. 

Het is in studies aangetoond dat de inademing van etherische olie van marjolein de activiteit van het sympathische zenuwstelsel verlaagt en het parasympathisch zenuwstelsel stimuleert. Dit zorgt er voor dat de bloedvaten verwijden en ontspannen wat kan helpen de belasting van het hart te verminderen en de bloeddruk te verlagen.

Door simpelweg aan de plant te ruiken kun je je vecht- of vluchtreactie verminderen en je rust- en verteringssysteem versterken. Het heeft namelijk een positief effect op het zenuwstelsel wat de druk op je hele cardiovasculaire systeem vermindert.

 

5) Maagzweren

Een studie onder dieren uit 2009 liet zien dat marjolein maagzweren kon helpen voorkomen en effectief gebruikt worden bij de behandeling. Uit de studie bleek dat het bij een dosering van 250 en 500 milligram per kilogram lichaamsgewicht de incidentie van zweren, basale maagzuursecretie en zuurproductie aanzienlijk verminderde.

Daarnaast vulde het extract het uitgeputte maagwandslijm aan. Dit is de sleutel tot het genezen van symptomen van maagzweer.

Marjolein voorkwam en behandelde niet alleen zweren, het bleek ook een grote veiligheidsmarge te hebben. Marjolein bleek ook vluchtige oliën, tannines, flavonoïden,  sterolen en triterpenen te bevatten.

 

6) Vermindering van pijn

Marjolein kan helpen bij het verminderen van pijn die gepaard gaat met spanningshoofdpijn, spierstrakheid en spierspasmen. Om deze reden voegen massagetherapeuten het extract vaak toe aan hun massageolie.

Een studie liet zien dat toen aromatherapie met marjolein pijn en angst kon verminderen. Het word daarom in verschillende landen door verpleegkundigen gebruikt als onderdeel van de patiëntenzorg.

Essentiële olie van marjolein is zeer effectief bij het verlichten van spanning. De kalmerende en ontstekingsremmende eigenschappen kunnen zowel in lichaam als geest worden gevoeld. Voor ontspanningsdoeleinden kun je proberen het in je huis te verspreiden en het te gebruiken in zelfgemaakte massageolie.

 

 

”Verse marjolein word vaak gecombineerd met verse munt”

Hoe gebruik je marjolein?

Marjolein is een winterharde plant die in de winter afsterft en in het voorjaar weer uitloopt. Marjolein kan je in de tuin, kas of op het balkon houden en vers smaakt de kruid het beste. Het kan ook gedroogd gebruikt worden en medicinaal is de vloeibare tinctuur erg populair.

De bloemen en bladeren worden vers en gedroogd gebruikt in allerlei culinaire hoogstandjes en het kruid wordt vaak gebruikt als specerij. Enkele van de meest voorkomende voedingsmiddelen waarmee het word gebruikt zijn:

• Rundvlees

• Lam

• Kalfsvlees

• Kalkoen

• Kip 

• Worst

• Wild

• Vis

• Eieren

• Groene bladgroente

• Bloemkool

• Wortels

• Tomaten

• Paddenstoelen

 

Deze plant geeft een gezonde en smakelijke boost aan stoofschotels, saladedressings, ragouts, soepen, marinades en likeur. Het kan ook doordrenkt worden met azijn en olie, en het past goed bij oregano, tijm, munt en andere aardse kruiden.

Verse marjolein

Als je overweegt om de plant zelf te kweken dan is dat een goed idee. Het is niet alleen relatief eenvoudig te kweken en te onderhouden, het trekt ook honingbijen en bijenpollen aan en helpt de algehele kwaliteit van je tuin. De plant word tussen de 20 en de 40 centimeter hoog en bloeit in de maanden juni en juli. Hij doet het goed op een zonnige plek of halfschaduw. Wanneer de plant in de buurt van brandnetel wordt gekweekt dan zou de aromatische olie nog sterker zijn.

 

 

”Deze kruid word al eeuwen succesvol gebruikt”

De geschiedenis van marjolein

Marjolein word in het Latijns Origanum majorana of Majorana hortensis genoemd. Marjolein is een overblijvend kruid afkomstig uit het Middellandse Zeegebied en een sterk geconcentreerde bron van gezondheids bevorderende bioactieve stoffen.

In het oude Egypte werd de plant medicinaal gebruikt voor genezing en ontsmetting. Het werd ook gebruikt voor het bewaren van voedsel. De oude Grieken noemden marjolein ‘vreugde van de berg’ en ze gebruikten het vaak om kransen en bloemslingers van te maken voor zowel begrafenissen en bruiloften. 

Tijdens de middeleeuwen gebruikten Europese vrouwen het kruid in kleine bloemboeketten die meestal als cadeau werden gegeven. Marjolein was tijdens de Middeleeuwen ook een populair culinair kruid in verschillende delen van Europa toen het werd gebruikt in cake, puddingen en pap.

In Italië en Spanje gaat het culinaire gebruik terug tot de veertiende eeuw. Tijdens de Renaissance tussen 1300 en 1600 werd het meestal gebruikt om vlees, vis,  eieren en rijst op smaak te brengen. In de 16e eeuw werd het vaak vers in salades en soep gebruikt.

Al eeuwenlang worden zowel marjolein als oregano gebruikt om thee te zetten. Oregano is een veel gebruikte marjoleinvervanger en het grote verschil is dat marjolein een fijnere textuur en een milder smaakprofiel heeft.

Oregano staat ook wel bekend als “wilde marjolein” en wat wij marjolein noemen wordt in de volksmond “zoete marjolein” of ”echte marjolein” genoemd.

 

 

”Marjolein bevat verschillende vitamines en mineralen”

Welke voedingsstoffen zitten er in marjolein?

Marjolein is een kruid dat afkomstig is van de bladeren van de plant die behoort tot het geslacht Origanum en lid is van de muntfamilie.

Eén eetlepel gedroogde marjolein bevat ongeveer:

• Calorieën                                     4 

• Koolhydraten                             0,9 gram 

• Eiwit                                             0,2 gram 

• Vet                                                0,1 gram 

• Vezels                                           0,6 gram 

• Vitamine A                                  3 microgram 

• Vitamine K                                   9,3 microgram  

• Calcium                                         30 milligram 

• IJzer                                               1,2 milligram 

• Mangaan                                       0,1 milligram 

 

Gedroogde marjolein is behoorlijk indrukwekkend maar vers bevat het doorgaans nog meer vitamines en mineralen.

 

 

”Marjolein heeft bij de meeste mensen geen bijwerkingen”

Risico's en bijwerkingen van marjolein

Marjolein is een veilige plant om te gebruiken in eten, drinken en als etherische olie. De bladeren zijn veilig in gewone hoeveelheden en waarschijnlijk veilig voor de meeste volwassenen wanneer ze gedurende korte tijd via de mond in medicinale hoeveelheden worden ingenomen.

Bij langdurig gebruik is marjolein mogelijk onveilig en kan de kruid nadelige bijwerkingen veroorzaken. Er zijn aanwijzingen dat het kanker kan veroorzaken als het te lang wordt gebruikt.

Het aanbrengen van verse marjolein op de huid of ogen wordt niet aanbevolen omdat dit irritatie kan veroorzaken.

Als je zwanger bent of borstvoeding geeft dan kun je het beste marjolein in kleine hoeveelheden gebruiken. Kinderen mogen het ook alleen in kleine hoeveelheden hebben.

Als je allergisch bent voor basilicum, oregano, munt, lavendel of een ander lid van de Lamiacea-plantenfamilie dan kun je ook allergisch zijn voor marjolein. Als je last krijgt van tintelingen, irritatie van de huid of maagproblemen dan is dit hoogstwaarschijnlijk een allergische reactie.

Als je last hebt van de volgende problemen en marjolein wilt gaan gebruiken neem dan eerst contact op met een arts.

• Diabetes

• Zweren

• Bloedingsstoornissen

• Langzame hartslag 

• Gastro-intestinale of urinewegobstructies

• Longaandoeningen zoals astma of COPD

Wanneer je geopereerd gaat worden stop dan twee weken voor de operatie met het medicinaal gebruik van marjolein.

Tips:

1) Laat theewater eerst afkoelen tot 70 graden voor je kruiden zoals marjolein en munt eraan toevoegt. Op deze manier behoud je meer antioxidanten, vitamines en mineralen

2) Wil je marjolein langer bewaren? Droog de kruid en vermaal het tot stukjes van enkele millimeters

3) De kruid smaakt goed in stoofschotels, salade, ragouts, ovenschotels en bij vis en wildgerechten

4) Marjolein kan goed gecombineerd worden met andere kruiden zoals tijm, munt, koriander, oregano en basilicum

Tot slot

Marjolein stond centraal in dit artikel. Gebruik jij graag verse kruiden in je gerechten? Welke kruiden gebruik je dan? En in welke gerechten voeg je deze kruiden toe? Wij vinden het fijn als je een reactie achterlaat onderaan deze pagina.

Als je dit artikel waardevol vindt voor je gezondheid en vitaliteit help dat mee dit te verspreiden door het te delen met je vrienden. Dit kan doormiddel van de social media knoppen. We zijn je zeer erkentelijk!

Anderen lezen ook

Waar zit magnesium in?

Wat is kurkuma?

Is levertraan gezond?

Bronnen:

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *